همايش بين المللي وحدت اسلامي در لندن

همايش بين المللي دو روزه "وحدت اسلامي: پيامها ونيازها" با حضور جمعي از انديشمندان و صاحبنظران از کشورهاي مختلف و ميهمانان ويژه از سوي "منتدي الوحدة الاسلاميه في لندن" برگزار گرديد.

حجت الاسلام والمسلمين معزي رييس مرکز اسلامي انگليس نيز با ارائه مقاله اي با عنوان "وحدت جهان اسلام در پرتو تلاش مسلمانان" با تاکيد براين نکته که؛ تا زماني که امت اسلامي به مسئوليتهاي خود واقف باشند، دشمنان نمي توانند به ميان آنان رخنه کنند، همگان را به بازخواني مسئولانه احکام ديني و متون اسلامي که در آنها به وحدت و همگرايي و مواجهه با کساني که اقدام به فتنه و تفرقه در جوامع اسلامي مي کنند، فراخواند. وي با اشاره به برنامه هاي شوم استعمارگران در اشغال سرزمينهاي اسلامي، نسبت به مقاصد سلطه جويانه آنان براي تصرف منابع و ايجاد تفرقه واختلافات مذهبي و قومي ميان مسلمانان هشدار داد. رييس مرکز اسلامي انگليس در مقاله خود با اشاره براين مطلب که جمهوري اسلامي ايران همواره بر تقريب ميان مسلمانان تاکيد دارد و شجاعانه در کنار ملتهاي مسلمان مظلوم همچون فلسطين، لبنان، عراق و ديگر کشورهاي اسلامي تحت ظلم استکبار جهاني ايستاده است و آنان را ياري مي رساند، اظهار داشت: ما امروز بيش از پيش بايد بر مسئوليتهاي اسلامي خويش واقف باشيم و اين افتخار بس بزرگي است که همه مسلمانان همّت و تلاش خود را در راه نزديکي و ايجاد و تقويت وحدت اسلامي ميان ملل جهان اسلام بکار بندند و آن را جدّي بگيرند.

  

 

آيت الله سيستاني الگوي وحدت اسلامي است

حجت الاسلام و المسلمين غريفي عضو مجلس اسلامي علماي شيعه بحرين طي سخناني در اين همايش خواستار عملي شدن شعار وحدت در جهان اسلام شد و گفت: جلسات و کنفرانسهاي فراواني در باره وحدت برگزار شده است و اکنون نوبت عملي شدن نتايج اين جلسات است. وي بر ضرورت نهادينه شدن وحدت در جهان اسلام تاکيد کرد و افزود: فرهنگ وحدت بايد در بين مسلمانان چنان گسترش يابد که همه اين مساله را امري مهم و حياتي تبديل براي بقا و عزت جهان اسلام قلمداد کنند. غريفي با اشاره به برخي شخصيتهاي ديني فعال در زمينه وحدت اسلامي و ضرورت تاسي به آنها در نهادينه کردن وحدت تصريح کرد: شخصيتهاي ديني فراواني هستند که جهت وحدت مسلمانان تلاش مي کنند که مي توان به آيت الله سيستاني مرجع شيعيان عراق اشاره کرد؛ مرجعي که الگو و رهبر وحدت اسلامي مسلمانان خصوصا در عراق است. اين عالم شيعه بحرين نقش حکومتها را در ايجاد وحدت پررنگ خواند و اظهار داشت: با توجه به اينکه مسولان بر امور جامعه نظارت کاملي دارند و صلاحيت وضع قوانين عليه فتنه اندوزان را دارا هستند وظيفه دارند سد راه افراد گمراه شوند و وحدت را در جامعه برقرار سازند. وي در پايان خواستار اجتناب علما و مردم از سخناني شد که به وحدت و انسجام مسلمانان ضربه مي زنند.

 

وحدت تنها راه بازگشت به هويت اصيل اسلامي است

حجت الاسلام والمسلمين محسن اراکي عضو شوراي عالي مجمع جهاني اهل بيت(ع) طي سخناني تفرقه و شکاف را آفت جهان اسلام خواند و افزود: تفرقه و شکاف ميان مسلمانان سبب ضعف اسلام خواهد شد و دشمنان هدفي جز اين ندارند. وي حفظ وحدت مسلمانان را واجبي شرعي خواند و اظهار داشت: عامل اصلي شکاف ميان مسلمانان عدم پايبندي به اين واجب است. اين استاد حوزه علميه قم، با اشاره به برخي آيات قرآن در زمينه وحدت تصريح کرد: خداوند متعال پيامبر(ص) اسلام را اسوه اي براي مردم معرفي کرده است و پيامبر اکرم نيز هموارده مردم را به اتحاد و همدلي دعوت مي کردند. اراكي تاکيد کرد: مسلمانان نيز وظيفه دارند از پيامبر پيروي کنند و فرهنگ اتحاد و همدلي را در جوامع خود نهادينه سازند.

 

امام خميني وحدت اسلامي را در همه ابعاد زندگي خود مراعات مي کرد

شيخ محمد عمير انديشمند سرشناس عربستاني در سخناني از بيانيه 22 تن از علماي افراطي اين کشورعليه شيعيان به شدت انتقاد کرد و گفت: اين بيانيه نظر گروه اندکي از مسلمانان است و ربطي به جهان اسلام ندارد. وي اينگونه اظهارات را مانع وحدت مسلمانان توصيف کرد و افزود: مسلمانان براي مقابله با حملات و شبهه افکنيهاي دشمنان نياز به وحدت دارند و سخنان فتنه انگيز خدمت به دشمنان اسلام است. شيخ محمد عمير، با اشاره به بيانات امام خميني(ره) در زمينه وحدت خاطر نشان ساخت: امام خميني وحدت را رمز عزت و اقتدار اسلام و مسلمانان مي دانست. وي افزود: امام خميني وحدت اسلامي را در همه ابعاد سياسي، فقهي و اجتماعي زندگي خود مراعات مي کرد و مردم را بدون در نظر گرفتن آيين و مذهب به يک چشم نگريست.

 

 

 

در اين همايش انديشمنداني همچون عبدالهادي آوانج (رييس حزب اسلامي مالزي)، منير شفيق (از فلسطين)، شيخ عبدالحليم زهيري (از عراق)، عبدالمجيد مناصره (از مغرب)، شيخ حسان عبدالله (از لبنان)، الحبر نورالدائم (از سودان)، محمد البلتاجي (از مصر)، سيد مجيد مشعل و سيد کامل الهاشمي (از بحرين)، غالب شاه بندر (از سوئد)، عبدالوهاب حسين (از بحرين)، شيخ محمد عمار (از لبنان)، سيدعلي الميالي (از عراق)، اياد السامرايي (از عراق)، سيدعباس موسوي (از لبنان)، حسن مشيمع (از بحرين)، فتحي يکن (از لبنان)، شيخ ناصري و غانم جواد (از عراق) و احمد توفيق الزين (از لبنان) دکتر حسين ابوسعود، دکتر نضير خزرجي و دکتر حافظ کرمي (مقيم لندن) طي سخناني در محورهاي:

مفهوم امت واحده در اسلام

روشهاي فکري و اصولي براي فهم وحدت اسلامي

ابزار و روشها و فعاليتها براي وحدت اسلامي

نظر و علايق انساني در اسلام

عقايد و علايق فرهنگي ميان انسانها از نظر اسلام

مسائل انساني که موجب وحدت اسلامي خواهد بود

نقش بشريت در روابط انساني از ديدگاه اسلام

روابط بين ملتها در اسلام و موارد پيوند ملتها

بر ضرورت در اختيار داشتن برنامه وحدت گرايانه در ميان ملل مسلمان و در شرايطي که از هرسو مشکلات مسلمانان را احاطه کرده است، تاکيد کردند.

 

 

همايش فقه شيعه در دورهام انگليس

همايش پاسخ­هاي فقه شيعه به چالش­هاي قرن بيست و يکم بويژه در زمينه­هاي اخلاقي، اجتماعي، فني و پزشکي به مدت 2 روز در دانشگاه دورهام انگليس برگزار شد. در اين همايش سخنراناني از کشورهاي مختلف از جمله ايران و انگليس به ارائه ديدگاههاي خود پرداختند. علاوه بر دانشکده روابط بين الملل دانشگاه دورهام انگليس به عنوان ميزبان اين همايش، حوزه علميه قم، مرکز اسلامي انگليس و رايزني فرهنگي سفارت ايران در لندن نيز در برگزاري اين همايش با مرکز ايران شناسي و مطالعات شيعي دانشگاه دورهام در برگزاري اين همايش تخصصي همکاري داشتند.

 

 

 

فقه شيعه ميراثي گرانبها براي مراکز علمي است

رئيس مرکز اسلامي انگليس در اين همايش گفت: فقه شيعه به دليل گستردگي و کاربردي بودن آن، ميراث گرانبهايي براي مراکز علمي به شمار مي رود. حجت الاسلام­والمسلمين عبدالحسين معزي در مقاله اي تحت عنوان "نکته هايي چند درباره فقه شيعه"، عنصر دين را داراي سه رکن اساسي اعتقادات، اخلاقيات و احکام برشمرد. وي گفت: تضمين سعادت و نيکبختي و کارآمدي دين براي انسان در دنيا و آخرت ناشي از جدايي ناپذيري آنها از هم است. وي افزود: بر اساس آموزه هاي ديني و پذيرش تمام دانشمندان ديني، هدف دين تامين و تضمين سعادت و نيکبختي همه جانبه انسان در دنيا و آخرت است. معزي گفت: دين هم راه است و هم راهنما، که به سعادت جاودانه انسان منتهي مي شود. رئيس مرکز اسلامي انگليس گفت: دين از سه عنصر اعتقادات ، اخلاقيات و احکام تشکيل شده است. اين سه عنصر با هم و در کنار هم ، تامين کننده سعادت جاودانه انسان هستند. تنيدگي و آميختگي اين سه عنصر به يکديگر آن چنان است که هرگز جدايي نمي پذيرند و حتي اگر جداي از هم مورد توجه قرار بگيرند، خاصيت خود را از دست خواهند داد. از اين رو اگر کسي تنها به خداوند ايمان داشته باشد و يا تنها براي تهذيب نفس و به دست آوردن اخلاق نيک، سير و سلوک اخلاقي داشته باشد و يا تنها به دستورها و بايدها و نبايدها ديني التزام داشته باشد، هرگز سعادت و نيکبختي همه جانبه دنيوي و اخروي را به دست نخواهد آورد. وي ادامه داد: دين در ايجاد سعادت براي انسان ، آن گاه کارآمد خواهد بود، که عناصر سه گانه، همچون سازماني واحد و اعضايي جدايي ناپذير، همراه با هم باشند. معزي گفت: معارف يا علوم ديني، دامنه اي گسترده و مباحثي عمده و اساسي دارند و علم کلام، علم اخلاق و علم فقه را شامل مي شوند. به گفته وي، فقه براي رفتار و کردار و نيازهاي فردي و اجتماعي انسان احکام و مقرراتي دارد و نظامنامه زندگي انسان به شمار مي رود. معزي در عين حال گفت: درباره قلمرو فقه در زندگي انسان نظريه هاي گوناگوني وجود دارد که برخي از آن ها بسيار تنگ نظرانه (حداقلي) و برخي ديگر بسيار گشاده دست ( حداکثري ) هستند. ديدگاه بيشترين عالمان نامدار ديني اين است که دامنه قلمرو فقه، بويژه با توجه به رشد و توسعه زندگي انسان و مقتضيات آن گسترده است و از آن جا که فقه موظف به تعيين تکليف و بيان احکام براي انسان در بيشترين امور زندگي او مي باشد مي توان گستردگي دامنه فقه را در ميان علوم ديني دريافت. وي ادامه داد: اگرچه تاريخ فقه نشان دهنده فراز و فرودهايي در علم فقه مي باشد ولي به هر حال با مطالعه تاريخ فقه و نقش انديشمندان اسلامي در اين زمينه به اين نتيجه مي توان دست يافت که علم فقه با توجه به گستردگي و توسعه کاربردي آن، ميراث بسيار گرانبهايي است که در اختيار مسلمانان بويژه مراکز و مجامع علمي ديني قرار گرفته است. رئيس مرکز اسلامي انگليس خاطرنشان ساخت: علم فقه، علم به احکام و مقررات و قوانين ديني است. اين قوانين و مقررات به وسيله خداوند متعال، تشريع و جعل شده است و جعل و تشريع آنها براساس مصالح و مفاسدي است که انسان را در راه دست يابي به سعادت جاودانه راهنمايي مي کند. خداوند اين احکام را به پيامبر اکرم (ص ) وحي نموده و از او خواسته است آنها را به مردم ابلاغ و خود نيز به آنها عمل کند. همچنين بر اساس اعتقاد شيعيان، امامان معصوم (ع ) از آنجا که پس از پيامبراکرم (ص ) مفسر و مبين دين و نيز حافظان دين مي باشند، احکام ديني را نيز بيان کرده اند اما تنها خداوند است که احکام را جعل مي کند و به تعبيري ديگر تشريع مي کند. معزي گفت: فقه که متکفل بيان احکام يعني قوانين و مقررات ديني است، منابعي دارد که بايد احکام ديني تنها از اين منابع استخراج شود. اين منابع شامل کتاب (قرآن )، سنت (گفتار، کردار و تقرير پيامبر و امامان )، عقل ، و اجماع است. دين عقل را به عنوان يکي از منابع اساسي احکام پذيرفته و براي آن اهميت فوق العاده اي قائل است تا جايي که بين حکم عقل و شرع ملازمه قائل شده است، بدين معنا که هرچه شريعت حکم کند عقل بدان حکم مي کند و هر چه عقل حکم کند شريعت بدان حکم مي کند هم چنين اجماعي حجت دارد که کاشف از قول معصوم باشد. معزي گفت: منابع چهارگانه (کتاب، سنت، عقل و اجماع) به وسيله عالم ديني که فقيه يا مجتهد است، کشف و استخراج مي شود. اجتهاد در مذهب شيعه داراي مراتب و شرايطي است و کاري علمي است که به وسيله آن، احکام ديني و موضوعات آن را مي توان به دست آورد.البته گاه حکمي که به دست مي آيد عين حقيقت است، يعني حکم خدا است و گاه احتمال آن دارد که مجتهد با تمام کوششي که به کار برده فتوايي صادر کرده است که به حکم اصابت نکرده باشد. ولي از آنجا که مجتهد نهايت کوشش خود را انجام داده تا حکم خدا را کشف کند، کارش ارزشمند و نظر او پذيرفتني است. به گفته وي، هر حکمي از احکام فقهي بايد موضوعي داشته باشد و هرگاه براي موضوع مصداقي پديد آمد آن حکم به آن مصداق تعلق پيدا مي کند.

 

 

در اين همايش دکتر انوشيروان احتشامي رئيس دانشکده روابط بين الملل دانشگاه دورهام در نشست افتتاحيه اين همايش ضمن تشکر از دست اندرکاران برگزاري اين همايش، توجه به ديدگاههاي فقهاي شيعه را در برخورد با مسائل روز مهم ارزيابي کرد. وي با اشاره به حضور علما و محققان شيعي ايران و انگلستان در اين همايش و ارائه مقالات علمي در مورد نوآوري هاي فقه شيعه پس از انقلاب اسلامي، بر ضرورت طرح ديدگاههاي شيعي و نقش آن در حل مسايل روز تاکيد کرد. پروفسور احتشامي افزود: در شرايطي که امروز در دنيا توسط برخي کشورها سعي مي شود تصوير نادرستي از اسلام ارائه گردد بسيار خوشحاليم که ديدگاه شيعي مي تواند با زدودن اين تصاوير منفي واقعيات انساني و چهره مثبت و شايسته اي از اسلام در جهان به نمايش بگذارد و راه حل هاي مناسبي براي مشکلات بين المللي مطرح کند. رييس دانشکده روابط بين الملل دانشگاه دورهام اظهار داشت : امروز حوزه هاي علميه شيعه مکان بسيار مناسبي براي فراگرفتن دانش و آشنايي با تجارب علمي طولاني علماي مسلمان و منبعي ارزشمند براي تحقيقات اسلامي است. وي همچنين با اشاره به توافق اخير دانشگاه دورهام با رايزني فرهنگي سفارت جمهوري اسلامي ايران در لندن در خصوص بسط همکاري هاي دو جانبه و تلاش براي عرضه گسترده تر فرهنگ ، هنر و اعتقادات ايراني اظهار اميدواري کرد که اين قبيل گردهمايي هاي مشترک علمي در آينده بيشتر برگزار شود.

از ديگر سخنرانان اين همايش پرفسور رابرت گليو از دانشگاه اکستر انگلستان بود كه به بيان اهميت درک آيات قرآن و ضرورت توجه به جنبه هاي مختلف آن در استفاده از منابع اسلامي از جمله روايات و احاديث در زندگي اجتماعي پرداخت.

حجت الاسلام والمسلمين دکتر محمد علي شمالي عضو هيات علمي موسسه حضرت امام خميني (ره) قم نيز ديگر سخنران اين همايش بود که به رويکردهاي اخلاقي و فطري در فقه شيعي پرداخت و با ذکر نمونه اي از اهميت توجه به حقوق انسان ، حيوان و حتي مردگان در فقه شيعه ، گوشه هايي از فرآيند حفظ و ارتقاي کرامت و حرمت انساني را در اين فقه پويا تشريح کرد.

دکتر رابرت سونگ از دانشگاه دورهام نيز در سخنان خود به بررسي ريشه اخلاق در مسيحيت به عنوان اخلاقي بودن و الهي بودن اديان پرداخت.

حجت الاسلام والمسلمين دکتر حاج حيدري از ديگر سخنرانان اين همايش دو روزه بود که در زمينه موضوع تغيير جنسيت براي بيماراني که نياز به اين کار دارند سخنراني کرد. وي در اين زمينه به طرح و تبيين ديدگاهها و فتاواي چندتن از علما و مراجع سرشناس پرداخت.

حجت الاسلام والمسلمين دکتر مختاري دبير علمي اين همايش و از فارغ التحصيلان دانشگاه دورهام نيز با اشاره به برنامه ريزي طولاني براي برگزاري اين همايش اظهارداشت: متاسفانه مکتب درخشان و انسان ساز شيعه در جهان بخوبي معرفي نشده است و اين همايش با بهره گيري از ديدگاههاي علما ومراجع شيعه به ويژه مقام معظم رهبري در خصوص نوآوري و شکوفايي در فقه شيعه با همکاري دانشگاه دورهام و با هدف کمک به رفع اين نقيصه برگزار شد.

اخلاقيات و تفسير آن در نظريات اسلامي، اخلاق پزشکي در فقه شيعه، زنان و فقه شيعه، توسعه قوانين و جرايم نوجوانان، راهکارهاي فقه شيعه براي مواجهه با مسايل روز، مسايل جديد پزشکي و احکام فقهي و ريشه هاي اخلاق زيستي در مسيحيت، از جمله موضوعاتي بودند که در اين همايش در قالب سخنراني و مقاله مورد بحث و بررسي قرار گرفتند.

 

تلاش براي برگزاري سالانه يک کنفرانس بين‌المللي پيرامون موضوعات شيعي در انگليس

همچنين حجت الاسلام والمسلمين دکتر مختاري دبير اين همايش در ارزيابي دستاوردهاي آن گفت: براي نخستين بار در انگليس چنين کنفرانسي برگزار شد و در آن مسئولان دانشگاه دورهام، جمعي از فضلاي حوزه علميه قم، جمعي از اساتيد برجسته دانشگاه‌هاي انگليس و دانش‌پژوهان اديان مختلف حضور داشتند. وي با بيان اينکه اين کنفرانس با هدف ارائه تصوير واقعي از اسلام و تشيع به ارائه راه‌هاي علمي براي حل مشکلات و مسائل روز دنيا پرداخته بيان داشت: مسلمانان غير شيعه که مقيم غرب هستند از مباني شيعه اطلاعي ندارند و اهانت‌هايي که صورت مي‌گيرد ناشي ازکم اطلاعي آنها از معارف نوراني اهل بيت (ع) و مباني عميق شيعي است. دبير کنفرانس نوآوري‌هاي فقه شيعه با اشاره به امتياز خاص فتاواي فقهاي شيعه نسبت به فقهاي ساير مذاهب گفت: فقهاي شيعه با اجتهاد داراي عنصر زمان و مکان، دنبال کشف حکم شرعي از منابع اصلي مي‌روند و به خوبي مي‌توانند بر اساس نيازهاي زمان، پاسخگوي مسائل شرعي  باشند.

 وي با اعلام اين که برگزاري اين کنفرانس سر آغازي براي مطالعات و فعاليت‌هاي علمي در زمينه شيعه‌شناسي درانگليس خواهد بود ابراز داشت: گسترش اين نوع سمينارها در خارج از کشور موجب آشنايي محققان با مکتب تشيع و شناخت آنها از غناي علمي و محتواي فرهنگي اين مکتب مي‌شود.

حجت‌الاسلام‌والمسلمين دکتر مختاري با بيان اين که حضور روحانيون با کسوت روحانيت دراين کنفرانس، جمعيت حاضر را تحت تأثير قرار داد اظهار داشت: در اين کنفرانس  حجج اسلام و المسلمين رييسيان، شمالي، معزي، حقاني، حاج حيدر، رضوي و آقاي دکتر ناطق‌پور، درباره اخلاق پزشکي از نظر فقه شيعي، ويژگي‌هاي فقه شيعه، رويکرد روش شناسانه به مباحث مربوط به تلقيح مصنوعي، تغيير جنسيت از نظر فقه شيعي، زنان در فقه شيعي و شبيه سازي سخنراني کردند.

وي با اشاره به سخنراني معاون دانشگاه دورهام در اين کنفرانس گفت: وي در اين سخنراني با ابراز خشنودي از طرح اين مسائل در دانشگاه دورهام، اين امر را موجب رشد علمي در اين دانشگاه دانست. دبير کنفرانس نوآوري‌هاي فقه شيعه بحث و گفتگو حضار با سخنرانان را از ديگر فعاليت‌هاي کنفرانس دانست و اظهار داشت: اين کنفرانس تأثير مطلوبي در آشنايي انديشمندان خارجي با فقه شيعه داشت. وي امضاي قرار داد با دانشگاه دورهام مبني بر راه‌اندازي مرکز شيعه شناسي در اين دانشگاه را از مهمترين دستاوردهاي کنفرانس نوآوري‌هاي فقه شيعه دانست و گفت: با افتتاح پايگاه اينترنتي اين مرکز به مباحثي همچون فقه، اصول و فلسفه و کلام پرداخته خواهد شد

حجت‌الاسلام‌والمسلمين مختاري با اشاره به ارائه دوازده مقاله تخصصي در اين کنفرانس گفت: اين مقالات و چند موضوع ديگر متناسب با موضوع کنفرانس حال تدوين است و در دو جلد به زبان انگليسي و با عنوان نوآوري‌هاي فقه شيعه در دوران معاصر چاپ و منتشر خواهد شد. وي افزود: اين کتاب به مراکز اسلام شناسي دنيا و دانشگاه‌هايي که در خصوص دين شناسي فعاليت مي کنند و نيز مهمترين کتابخانه‌هاي جهان ارسال خواهدشد.رييس مرکز اسلامي نيوکاسل خاطرنشان کرد: چنين مقالات علمي موجب آشنايي محققان جهان با تفکرات شيعه و آغاز گفتگوها و مباحثات مختلف ميان پيروان اديان و مذاهب مي‌شود.

وي تصريح کرد: به اذعان رؤساي دانشگاه دورهام و محققان حاضر در کنفرانس، نوآروي‌هاي فقه شيعه در اين کنفرانس زمينه را براي حضور ديدگاه‌هاي مختلف فراهم کرده است و ما بايد از اقبال مسئولان اين دانشگاه جهت معرفي ديگا‌ه‌هاي اهل بيت (ع) به  جهانيان بهره ببريم. حجت‌الاسلام‌والمسلمين مختاري اظهار داشت: به دنبال آن هستيم که سالانه يک کنفرانس بين‌المللي پيرامون موضوعات شيعي در انگليس برگزار کنيم تا معرفي و تبيين معارف شيعي در دنياي امروز که تشنه اين حقايق است شتاب بيشتري  بگيرد.