همايش بررسي شيوه استنباط و نوآوري هاي فقهي آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني(ره) در مرکز همايش هاي دفتر تبليغات اسلامي برگزار شد و تني چند از علما و شخصيتهاي برجسته حوزوي به بيان نظرات خود پيرامون شخصيت آن فقيه رباني پرداختند.
حوزه بايد به سمتي برود که ميراث گذشته را احياء کند
حجتالاسلاموالمسلمين محمد جواد فاضل لنکراني فرزند آيت الله العظمي فاضل لنكراني(ره) در اين همايش گفت: اگر سير تاريخي اجتهاد شيعي را بررسي کنيم، در مي يابيم که در اين مسير بزرگان و صاحبان انديشه اي حضور پيدا کردند که آرائي را ابداع نمودند و اين عقايد و مباني توسط برجستگاني از آنان تحکيم داده شده است. وي افزود: شخصيت علمي آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني امتيازاتي در نحوه استنباط داشتند که ما بايد فقه و اصول ايشان را مورد کنکاش قرار دهيم. رئيس مرکز فقهي ائمه اطهار يادآور شد: يکي از ابعاد علمي و تاثير گزار اين مرجع فقيد، تحکيم مباني محکم و ماندگار آيتاللهالعظمي بروجردي و حضرت امام خميني (ره) بود. وي گفت: با تقرير نويسي ميتوان آثار صاحبان مبنا را حفظ کرد و حوزه بايد به سوي احياء آن پيش برود. حجتالاسلاموالمسلمين فاضل لنکراني يادآور شد: درس آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني مجموعه اي از آخرين مباني بزرگان قم، نجف اشرف نظريات حضرت امام (ره) و آيتاللهالعظمي بروجردي بود. اين استاد حوزه افزود: حوزه بايد به سمتي برودکه ميراث گذشته را احياء کند و طوري نشود که ميراث علماي سلف به فراموشي سپرده شود.
با انحرافات فکري، تشيع را به مسلخ نبريم
آيت الله مرتضي مقتدايي مدير جديد حوزه علميه قم گفت: آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني يکي از استوانه هاي عظيم علم و تقوا در حوزه علميه قم بودند و تدريس وآثار علمي ايشان سالهاي متمادي حوزه را از نظر علمي غنا بخشيده است. وي اظهار داشت: نوشته هاي با ارزش ايشان مي تواند راهگشاي علمي طلاب، فضلا، مدرسين و مجتهدين باشد. آيتالله مقتدايي افزود: دوران حيات آن مرحوم، با برکت، نوراني و سرشار از معنويت بود اين برکات در آثار او مشاهده مي شود.
رئيس هيئت امناي جامعه المصطفي العالميه افزود : ايشان به تحرير الوسيله حضرت امام خميني (ره )حيات دوباره بخشيدند و تاليف 27 جلد فقه استدلالي بر مطالب امام با روش بسيار مفيد، مي تواند الگو براي نويسندگان باشد، نوشتند. عضو شوراي عالي حوزه گفت: اين مرجع عظيم الشان بيش از ده سال در درس حضرت امام شرکت کردند و به قول خود ايشان، امام را با نظريات معاصرين و متقدمين مقايسه ميکردند و اذعان داشتند که مباني امام، تقدم به آراء و نظرات آنها دارد.
نائب رئيس جامعه مدرسين حوزه علميه قم خاطرنشان کرد: ايشان استدلال هايي که براي مباني امام و ديگران مي آوردند و خود نيز بر آن استدلال ميکردند در کمال اتقان و استحکام بود. مدير جديد حوزه علميه قم با اشاره به شبهه افکني برخي افراد در مستندات ولايت فقيه که مي گفتند، ولايت فقيه مستندش چند روايت ضعيف است، تصريح کرد: آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني در اثبات ولايت فقيه به نوآوري دست پيدا کردند و آنرا نيز منتسب به حضرت امام خميني (ره) مي دانستند و بيان ميکردند، ولايت فقيه در رديف ساير مسائل عرفيه فقيهه نيست که پشتوانه آن چند روايت باشد تا عده اي بخواهند از راه مناقشه در سند يا دلالت، اين اصل مهم را مخدوش نمايند.
آيتالله مقتدايي با اشاره به سخنان اين مرجع فقيدگفت: ايشان مطرح کردند حضرت امام خميني با ديد جامع نگري که از اسلام داشتند از راه بداهت عقلي ولايت فقيه را اثبات کردند که در زمان غيبت امام معصوم (ع)فقيه جامع الشرايط، وظيفه اجراي احکام اسلامي رابه عهده دارد.
وي با اشاره به نوآوريها و ابتکارات مرحوم آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني افزود: ايشان در کتاب مدخل التفسير، ابتکارات و نوآوريهايي دارند و اعجاز قرآن را از وجوه مختلف مطرح کرده اند. عضو شوراي عالي حوزه با اشاره به پاسخ آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني در مورد فتواي راجع به تساوي ديه و حقوق زن و مرد و يا ارث زن خاطرنشان کرد: ايشان عنوان ميکردند، برخي از افراد مغرض يا نادان با شعار تساوي زن و مرد، هدفي را دنبال ميکنند که نه تنها به زن بهايي نداده اند، بلکه تمام ارزش او را در معرض نابودي قرار ميدهند و بانوان بدانند که جعل و يا عدم جعل منصب قضا براي آنها هيچگونه تاثيري در کمال انساني آنها نخواهد داشت.
آيتالله مقتدايي گفت: آن مرحوم شکوه مجالس حضرت زهرا (س) را مشت محکمي بر دهان ياوه سرايان و کساني که سعي در القاي شبهه بين مردم ميکنند، مي دانستند و مي گفتند، فکر نکنيد اين مطالب ضد وحدت است، بلکه وحدت مد نظر امام خميني (ره) به معناي کنار گذاشتن عقايد و آرمانهاي استوار تشيع نيست. وي افزود: اگر مبتلا به انحراف فکري باشيم و تحت عنوان حفظ وحدت از عقيده، آرمان و ولايت معصومين(ع) دست بکشيم، تشيع را به مسلخ کشانده و از بين برده ايم.
آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني از نوادر زمان بود
حجت الاسلام والمسلمين حسيني بوشهري نايب رئيس جامعه مدرسين حوزه علميه قم پيشنهاد داد: شاگردان آيت العظمي فاضل لنکراني شناسايي و هر يک از آنها بخشي ازمباحث آن مرحوم را مورد دقت وبررسي قرار دهند تا در آينده نزديک شاهد آثار گرانبها در خصوص ديدگاه هاي آن مرجع فقيد باشيم. وي اظهار داشت: آن مرحوم مصداق واقعي تعابير نوراني روايات در خصوص علما بود و تواضع، زمان شناسي، نوآوري، صدق، ژرف انديشي و تلاش براي جلب رضاي الهي از ويژگي هاي ايشان به شمار مي رود. دبير دوم شوراي عالي حوزه علميه قم با بيان اينکه اين مرجع فقيد از حيث استعداد از نوادر زمان محسوب ميشود، اظهار داشت: ايشان بر مباني علمي اساتيد متقدم و معاصر احاطه کامل داشته و ازقوت بالاي تقرير نويسي، تجربه و تحليل برخوردار بود. عضو مجلس خبرگان رهبري با اشاره به تسلط آن مرحوم بر علوم مختلف اسلامي گفت: ايشان در مواجهه با روايات به گونه اي به تجزيه، تحليل و بررسي نکات آن مي پرداخت که گويي معاصر امام معصوم (ع) است. وي خاطر نشان کرد: اين مرجع فقيد، شاگرد آيتاللهالعظمي بروجردي و امام راحل بود و به خوبي حامل مکتب فقهي و اصولي حوزه علميه قم شد.
مدير سابق حوزه علميه قم با اشاره به شاگردي 15 ساله خود در محضر آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني خاطر نشان کرد: رابطه بنده با ايشان مثل رابطه مريد و مراد بودو اين شخصيت جليل القدر خيلي زود از ميان ما رفت. وي با تقدير از تلاش هاي انجام گرفته در دفتر تبليغات اسلامي براي برپايي اين همايش گفت: اين تلاش ها نشان دهنده يک راه و روش فراروي حوزه است و بايد سرمايه گذراي بيشتري براي چنين نشست ها و همايش هايي داشته باشيم و پيگير حضور علما، فرزانگان و فرهيختگان در چنين نشستهايي باشيم. نايب رئيس جامعه مدرسين حوزه علميه قم با بيان اينکه هر بخشي از سلسله مباحث فقهي و اصولي آن مرحوم نيازمند پژوهش ها و تتبعات عميق است، تصريح کرد: موسسه تنظيم ونشر آثار امام خميني (ره) پژوهش هاي فاخري در خصوص انديشه هاي امام انجام داده است و شايسته است مشابه اين امر درباره اين مرجع فقيد صورت بگيرد.
حجت الاسلام والمسلمين حسيني بوشهري در اين همايش، همچنين برخي از ديدگاه هاي آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني همچون بحث واجب نفسي و واجب غيري درمباحث اصولي را مورد اشاره و بررسي قرار داد.
انديشه هاي آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني را ترويج دهيم
حجتالاسلاموالمسلمين سيد حسن رباني گفت: آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني تکيه گاه ويژه اي براي فضلا و طلاب انقلابي بود و باعث گسترش فرهنگ مکتب امام در نهضت انقلاب اسلامي بودند. رئيس دفتر تبليغات اسلامي اظهار داشت: در دوران غربت انديشه و نهضت حضرت امام(ره) امثال آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني توانستند اين افکار را به بدنه طلاب و فضلاء تزريق کنند و موجب قوت و رشد نهضت امام (ره) باشند.وي افزود: براي دفتر تبليغات اسلامي افتخاراست که اولين همايش را در ارتباط با شخصيتي جامع و مرجع عاليقدر، فقيهي بزرگوار و انقلابي، استادي برجسته، مفسري گرانقدر و متکلمي خبير برگزار ميکند. حجتالاسلاموالمسلمين سيد حسن رباني گفت: شخصيت هاي علمي وفرزانگان فقهي، جزء سرمايه ها و استوانه هاي علمي و فرهنگي جامعه محسوب مي گردند و تجليل، تکريم و بزرگداشت علما وانديشمندان نبايد منحصر به مراسم متعارف حوزههاي علميه و مراکز علمي باشد. وي خاطر نشان کرد: بايد در کنار برنامه هاي سنتي، مجالس متناسب با شان علمي فرزانگان برگزار شود وبه آراء و انديشه هاي آنها عالمانه پرداخته شود. رئيس دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم گفت: در کنار احياء انديشه هاي فرهيختگان و ارائه نقطه نظرات علمي آنها، بايد پيوند بين نسلهاي امروز و گذشته را تحکيم ببخشيم. حجتالاسلاموالمسلمين سيد حسن رباني گفت: آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني (ره) در محضر اساتيد فرهيخته و کم نظيري مانند حضرت امام خميني (ره)، آيتاللهالعظمي بروجردي و علامه طباطبايي تلمذ نمود و کرسي تدريس ايشان در سطوح عالي چنان برجسته بود که بر اساس ضرورت قبل از انقلاب درس ايشان به مسجد اعظم کشيده شد.
بزرگان حوزه را به جامعه معرفي کنيم
حجتالاسلاموالمسلمين مبلغي گفت: شخصيت آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني آميخته از عناصر فقهي، فکري، اجتماعي، قرآني و انقلابي بود که براي حوزه، جامعه و نظام الگو است. رئيس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي بيان کرد: اين پژوهشگاه براي تجليل و احياء انديشه ها و افکار شخصيت هاي صاحب فکر و برجسته حوزه،اولين برنامه را به اين مرجع عظيم الشان اختصاص داده است تا بتواند در تبيين و معرفي انديشه بزرگان حوزه نقش اساسي راايفا کند. حجتالاسلاموالمسلمين احمد مبلغي افزود: آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني (ره) فقيهي نظريه پرداز در عرصه فقه و اصول بود و مقيد به اختيار راي بر اساس مبنا بود و بحثهاي ايشان برا ي سطح عالي حوزه و مجتهدان، حاوي نتايج و قواعد استنباطي قابل توجهي است. وي گفت: اين همايش به منظور تبيين انديشه هاي ايشان در عرصه استنباط و نوآوريهاي فقهي آن مرجع فقيد برگزاري شده است.
رئيس مرکز تحقيقات مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي با اشاره به شيوه هاي استنباط اين مرجع عاليقدر خاطر نشان کرد: ايشان به سادگي از کنار نص و روايت نمي گذشتند، بلکه فعاليتي در مواجهه با نص داشتند که از آن ميتوان به فعاليت استنطاق تعبير کرد. وي افزود: اين مرجع فقيد در مواجه با نص با تامل بر آمده از هوش دقيق مواجه مي شدند. حجتالاسلاموالمسلمين مبلغي گفت: مرحوم آيتاللهالعظمي فاضل لنکراني دربررسي واژه ها تنها آن را بر اساس فقهي معنا نمي کرد، بلکه قرائن را شناسايي ميکرد و به قرائن ظاهري اکتفا، نمي کردند.
گفتني است در اين همايش همچنين ميزگردي با حضور حجج اسلام مرتضوي، عليدوست، ملکي و اسلامي برگزار شد.